Pomysł
Pomysł stworzenia i uhonorowania nagrodą lokalnej osobowości narodził się w maju 2002 roku, w trakcie przygotowań do Osowiady.
Inicjatorem był Grzegorz Grochowski, który zaproponował wyróżnienie osoby mającej znaczący wkład w rozwój kultury osiedla.
Redakcja gazety U NAS zaproponowała wówczas objęcie zasięgiem wszystkich, którzy wnoszą coś znaczącego w rozwój, propagowanie znaczących dziedzin w osowskiej społeczności lub popularyzowanie tego miejsca, czyli - budowania Osowej, naszej małej ojczyzny.
Wówczas też narodził się pomysł godła o tym tytule.
Po raz pierwszy
We wrześniu 2002 roku po raz pierwszy ogłoszony został konkurs, w którym gazeta zaproponowała mieszkańcom wybór najbardziej znaczącej osoby, grupy, organizacji, czy też firmy w Osowej.
Osowa nasza mała ojczyzna
Jako Osowę rozumiemy starą Osowę, ale także nowe osiedla, Wysoką, Owczarnię, osowską część Barniewic, osady Gołębiewo oraz Nowy Świat. Tak też postrzegają się mieszkańcy tych terenów.
W tym miejscu należy przypomnieć, że Osowa ma specyficzne położenie. Zdecydowanie największa jej część leży na terenie miasta Gdańska. Ponad 50 domostw, usytuowanych nieopodal węzła Wysoka, zajmuje tereny Gdyni. Natomiast część Nowego Świata, położona za torami, to już tereny gminy Żukowo.
Ciekawie zlokalizowana jest też osowska parafia p.w. św. Polikarpa, do której to należą domostwa znajdujące się na terenie miast: Gdańska, Gdyni i Sopotu (osada Gołębiewo w lesie nie opodal Osowej).
Usytuowanie Osowej, w ramach Trójmiejskiej aglomeracji, jest nad wyraz sprzyjające - pozwalające na stworzenie specyficznego klimatu.
Nie pozwólmy, aby stało się ono typowym bezdusznym blokowiskiem. Nie zatraćmy swoistego charakteru tego miejsca.
Nagroda
Wybierany przez Kapitułę zwycięzca otrzymuje tytuł OSOWIANINA ROKU oraz pamiątkową płytę wykonaną z brązu.
Umieszczona na niej płaskorzeźba przedstawia drzewo. Pomysłodawcą takiego emblematu jest Ewa Rekowska. Drzewo to symbol: życia, rodziny, zdrowia i posadowienia w jednym miejscu.
Osowskie drzewo to osika, czyli topola drżąca. Jak pisze prof. Edward Breza "Miejscowość utrwalona została już w 1659 roku na mapie Langaua w postaci niemieckiej Espenkrug, tzn. Osowa Karczma. (...)
Zaczątkiem miejscowości była karczma (...), która stała wśród osik, zwanych dawniej osami i dlatego nazwana została Osową Karczmą."
Wykonawcą płaskorzeźby jest młody artysta rzeźbiarz Andrzej Janas, mający już za sobą kilka wystaw i projektów. m.in. twórca pomnika Józefa Piłsudskiego w Kwidzynie.
Odlew wykonuje gdańska firma Rambex.
Zwycięzcy
W poszczególnych latach Kapituła przyznała tytuł Osowianina Roku oraz wyróżniła następujące osoby:
Osowianin Roku 2002- Urszula Szarmach
wyróżnienia: Alina Pieńkowska, Witold Woźniak
Osowianin Roku 2003- Danuta Jonaszek
wyróżnienie: Elżbieta Miąskowska
Osowianin Roku 2004- Edmund Felchner
wyróżnienia: zespół unihokeja GGS Energa Tabasco Olimpia Osowa
Osowianin Roku 2005 - ks. proboszcz Henryk Bietzke
wyróżnienie: Mirosław Rekowski
Osowianin Roku 2006 - Henryk Stachurski
wyróżnienie: Chór im. Orszulika, Zespół Effatha
Osowianin Roku 2007 - Anna i Andrzej Balkowie
wyróżnienie: Feliks Najbar